Hoe lang ben je al betrokken bij De Regentes?

“Ik ben 12 jaar geleden begonnen. Rond 2013 denk ik, toen het theater moest sluiten was er een open avond met allerlei artiesten die wilden laten zien dat het gebouw niet zomaar verloren mocht gaan. Je kon je toen inschrijven als vrijwilliger, en dat heb ik gedaan.”

Wat doe je zoal?

“Ik doe van alles: horeca, rondleidingen, exposities. Tijdens corona heb ik veel schoongemaakt en het pand samen met een team opgeknapt. Ramen zemen vind ik bijvoorbeeld leuk. Ook heb ik gekookt voor evenementen – truffels gemaakt naar het recept van mijn vader, als een eerbetoon aan hem.”

Je staat zelf ook op het podium?

“Zeker. Ik speel bij Huis van Vervoering en zing in een koor: De Sodano’s.”
De Sodano’s zijn te zien bij tijdens de komende seizoensopening op vrijdag 4 september.

Wat maakt De Regentes bijzonder voor jou?

“Ik werk in het mooiste gebouw met de leukste mensen! Het is een warm bad. Iedereen is welkom, ook mensen met een rafelrand. Er is begeleiding en steun. Voor veel mensen is het werken hier ook een opstap naar een andere baan. Wat me het meeste aanspreekt is natuurlijk de creativiteit die je in elke tegel van het gebouw terug ziet. Ik houd van dit pand, van erdoorheen dwalen en – vroeger – verdwalen. Het ademt geschiedenis. We zijn inmiddels ‘beschermd erfgoed’, waardoor het niet meer kan worden afgebroken. Onder leiding van Arie Schagen, is er de afgelopen jaren enorm veel liefde en toewijding gestopt in het onderhoud van het pand. Ik heb bijvoorbeeld tegels gerestaureerd: omdat ik schilder en iets kan met kleur, kon ik ze terugbrengen naar de oorspronkelijke tint .”

Is jouw rol veranderd in de loop van de jaren?

“Ik heb mooie dingen kunnen doen. Daar ben ik heel dankbaar voor. Zo stelde ik ooit voor om zonnepanelen op het dak te leggen, waar mensen uit de buurt ook in konden investeren. Toen we afscheid namen, haalde Berber Kroon nog aan dat – voordat het plan kon worden uitgevoerd – eerst het dak verstevigd moest worden. En toen ging ook nog de installatie kapot, dus moest er een nieuwe komen. Allemaal ellende. Maar ze bedankte me voor het idee, ‘want,’ zei ze, ‘nu hebben we een nieuw dak én een nieuwe installatie. Het heeft uiteindelijk veel opgeleverd.”

Wat raakt je het meest in je werk hier?

“Het zijn de kleine interacties met mensen, de band die je opbouwt, je deelt dingen met elkaar. Er wordt hier met hoofd, hart en handen gewerkt. Iedereen is betrokken en werkt zich drie slagen in de rondte voor weinig geld. Dat zegt iets over de passie waarmee mensen hier aan de slag zijn. Het gaat niet om geld, maar om creativiteit, aandacht, en samen mooie dingen maken. De Regentes is behalve theater ook een maatschappelijke organisatie. Als mensen zien dat het niet goed met je gaat, zeggen ze: kom even praten. Dat had ik niet verwacht en het is heel fijn. Het gaat dus ook over zorg, betrokkenheid en mededogen.”

Je bent ook beeldend kunstenaar?

“Ik schilder. Altijd al. Het is een uit de hand gelopen hobby. Ik exposeer in cafés en op andere plekken. Mensen kopen mijn schilderijen of huren mijn werk. Mijn doel is dat mensen thuiskomen, naar het werk kijken en er dan blij van worden. Ik was met een vriendin in het museum en zij zegt altijd: welk schilderij neem je mee in je hart. Er was een schilderij van William Turner, dat me inspireerde tot het maken van een werk, dat daarna meteen werd verkocht. Iemand anders wilde het ook, met meer blauw en vervolgens wilde iemand een vergelijkbaar werk, maar in een kleiner formaat. En nu heb ik allemaal opdrachten. Mijn zoon zei: ik vind het nog mooier dan Turner, dus nu is het vijf miljoen waard,” vertelt Lidy lachend. “Ik geef ook les in mijn atelier thuis. Ik kijk waar iemand behoefte aan heeft en wat ik kan toevoegen.”

Werk en kind

“Na de Sociale Academie begon ik met jongerenwerk. Daarna kwam ik in het vrouwenwerk terecht, werkte acht jaar in een Blijf-van-mijn-lijf-huis. Later nam ik het initiatief om een film te maken, schreef voorlichtingsmateriaal voor rechters, advocaten en maatschappelijk werk. Ik was lang werkloos, voedde alleen een kind op, zat in de bijstand, had nauwelijks geld. Het waren zware tijden. Ik heb van alles en nog wat gedaan: decors schilderen, behangen, kunstprojecten, lesgeven … het was overleven. Met mijn kind is het helemaal goed gekomen. Ik zei: als je iets wilt, moet je ervoor werken, schop onder je reet en gaan, en dat heeft hij gedaan. Hij heeft een boek geschreven over de invloed van technologische ontwikkelingen op het lichaam voor de Stichting Toekomstbeeld der techniek, hij doet design-klussen, verbouwt zijn hele huis en kan fantastisch koken: een bijzonder en mooi kind!

Wat heeft een mens nou helemaal nodig?

“Alleen een kind opvoeden zonder geld: het maakt je erg bewust van hoe mensen vaak met geld omgaan en met het milieu. Ik weet niet beter dan dat je op alles bespaart, tweedehands koopt, restjes opgebruikt, dat je seizoensgebonden eet – daar zitten ook nog de meeste vitaminen in. Allemaal dingen die mensen nu weer moeten leren. Vroeger ging je naar de groenteboer en kocht je wat er op dat moment verkrijgbaar was. Daar ben ik mee opgevoed en daar ben ik heel dankbaar voor. En dan denk ik: wat heb je nou anders nodig dan een dak boven je hoofd, wat eten en lieve mensen om je heen? ”

Wat wilde jij als kind worden?

“Toneelregisseur! Dat wil ik nog steeds. Met de groep van het Huis van Vervoering speelden we de voorstelling ‘Rimpels en Vlinders’. Onze eigen ervaringen en de interviews die we hielden bij zorginstellingen zijn samengevoegd en werden door een schrijfster in overleg met de groep omgewerkt naar een script. We hebben het in een theater opgevoerd en zo’n dertien keer gespeeld in verzorgingstehuizen en bibliotheken.”

Wat inspireert je?

“Mensen en creativiteit. En het platform ‘Slimme Senior’, voor actieve ouderen. We organiseren bijeenkomsten, thema-avonden over eenzaamheid, levenstestament, pubquiz of ‘Land van Ons’. We koken, dansen en praten. Je kunt bijvoorbeeld in de activiteitenapp aangeven dat je graag met iemand naar een museum wilt. Het gaat allemaal om verbinding. Naast het werk bij De Regentes kook ik voor daklozen in het eerste opvanghuis ter wereld voor zieke daklozen, dat is nieuw en heel bijzonder.”

Waar word je blij van?

“Dat laat ik je zien! Ik was vorig jaar op vakantie in Griekenland…” op haar mobiel laat Lidy een foto zien van een indrukwekkende zeer grillig gevormde olijfboom, “…dit is een boom van bijna duizend jaar oud. Zie je de vorm van die vrouwenfiguur in de stam? Hoe prachtig is dat! Lang geleden zat ik in de Pyreneeën aan een bergbeek en schilderde het licht op de stenen. Op een gegeven moment wás ik die boom, wás ik die beek; eén met het grotere geheel. Een cadeau.”

Wat is je levensmotto?

“Blijf je verwonderen! Als ik alles heb gedaan wat moet – huis schoonhouden, klusjes, dat soort dingen – dan is mijn hoofd leeg en kan ik echt in het hier en nu zijn. Het lukt niet altijd, maar het is wel mijn intentie.”

Waar haal je jouw levenswijsheid vandaan?

“Door het leven, door met mensen te praten, te lezen. Ik ben al twintig jaar betrokken bij het Centrum voor Zelfbezinning. Je moet het beest in de ogen durven kijken. Als je dat niet doet, leef je niet. Ik had een zware baan, werd na mijn werk aangereden, fiets kapot, gebroken knie. Ik was al eerder door het werk ziek geweest en dacht: als ik zo doorga word ik de volgende keer door een vrachtwagen overreden. Dus ben ik ermee gestopt en dacht: ik zie wel. Maar toen kwam corona en mocht er opeens niets meer. Daar zat ik met krukken in m’n eentje drie hoog achter. Zelfs fysio kon niet. Ik was van alles afgesloten. Ik heb een plan gemaakt, ben mijn huis gaan opknappen en ging schilderen in het park. Daar zit mijn kracht, dacht ik. Ik doe het gewoon en pak het aan. Pijn, verdriet en eenzaamheid, daar moeten we allemaal doorheen. Ik denk dat het in het leven daarover gaat: je komt op de wereld, je hebt een ziel die wil groeien en krijgt de dingen op je pad waardoor je kunt groeien. Je krijgt de dingen die je aankunt. Het hoort erbij.

Het meervoud van lef…

“Leven is het meervoud van lef! Dus doe vooral de dingen die je niet gewend bent, die je uit je comfortzone halen, ook als je ouder wordt. Ik heb er anderhalf jaar lang ervoor gekozen om een relatie te hebben met een hele lieve man, migrant uit een andere cultuur, zonder huis, zonder geld, en met veel problemen. Ik heb de stap durven nemen om het met hem aan te gaan en ook om er weer uit te stappen. Het pijnlijkste, het moeilijkste vond ik dat je gewoon heel veel van iemand kunt houden en dat je uiteindelijk niet samen kunt leven. Hij is weer terug gegaan naar Brazilië. Maar toen dacht ik wel: mag ik hier zo leven, terwijl er zoveel mensen in armoede leven? Wij zijn in dit land zo verwend. Dus dat ik hier geboren ben, daar ben ik heel dankbaar voor.”

Is er tot slot nog iets wat je wilt vertellen?

“Ja. Er is één ding dat ik nog zou willen doen in mijn leven, maar ik durf het niet goed: Live op een podium schilderen terwijl er een klassiek muziekstuk wordt gespeeld. Het lijkt me heel eng, maar ook heel bijzonder om te doen.”

Door: Elin de Zee